Yazı Detayı
11 Nisan 2019 - Perşembe 16:52
 
Yerelde katılımcı yönetim ve bütçe…
Abdullah Ayan
abdullahayan@gmail.com
 
 

Bir seçim daha sona erdi…

 

İstanbul' un tarihe geçecek sayım sürecini saymazsak, diğer tüm Büyük, küçük Belediyelerin Başkan ve Meclis üyeleri belli oldu.

 

Beş yıl süreyle yerelde vatandaşa hizmet etme yetkisini verdiğimiz insanları görevlendirdik.

 

Ülkede genel seçimler çoğu zaman daha süre dolmadan erkene alınıyor ama yerelde böyle bir gelenek yok. Seçtiğimiz insanları beş yıl boyunca iyi, kötü ne yaparlarsa yapsınlar taşıyoruz, daha doğrusu sistem taşıtmak zorunda bırakıyor bizleri…

 

Kimi ülkelerde uygulanan "seçilmişi geri çağırma" gibisinden yöntemler olmadığı ve yasa yapıcılar eliyle de olsa sistem bu konuya bugüne kadar farklı bir model geliştirmediğine göre yapacak fazla da şey yok.

 

Başarısızlığı ayyuka da çıksa, her dört kişiden birinin oyunu da alsa, 'seçilmiş' sıfatıyla koltuğa oturanı sineye çekmek zorunda kalıyoruz.

 

Bunun istisnaları yok mu?

 

Erdoğan' ın seçimlere bir yıl kala, görevlerini bıraktırdığı Ankara, İstanbul belediye başkanlarının istifaları hafızalardadır ve bu pek hukuki çerçevede işleyen bir yöntem de değildir.

 

Bir de son yıllarda tanık olduğumuz Kayyım Belediyeciliği var. Kayyım belediyeciliğiyle de halkın seçtiği Belediye başkanlarını kararnameyle görevden alıp yerine bürokrasiden bir ismin atanması…

 

Daha eskilerden pek bilinmeyen bir başka örnek 1950' de o günkü seçim yöntemi gereği Belediye Meclisinin kendi üyeleri arasından seçip Başkan yaptığı (uzun yıllar Belediye Başkanlarını halk değil, belediye meclisleri oylamayla belirliyordu) Mersin Belediye Başkanı Müfide İlhan' ın başına gelenler.

 

İlhan' ı belediye meclisindeki çoğunluğu sayesinde Başkan seçtiren Demokrat Parti grubu, bir yılın sonunda kendi bünyesinden çıkardığı ve efsane olarak nitelendirilen aynı İlhan' ı 'kifayetsiz' gerekçesiyle devirir. Aralık 1951' de İç İşleri Bakanlığı Mersin Valiliğine gönderdiği kararda "Mersin Belediye Meclisinin Başkan Müfide İlhan hakkında vermiş olduğu 'Ademi Kifâye' kararının tasdik edildiğini" bildirecektir.

 

Tüm örnekler 'halkın iradesine saygı' söylemine hayli ters ama karşılaştığımız örnekler…

 

Oysa 'geri çağırma' mekanizması, bu zorlama yöntemlere karşı demokrasi anlayışına çok daha uygun.

 

Kısa tanımıyla 'belirlenmiş koşul ve usullere bağlı olarak seçilmiş kişi ve organların halk oylamasıyla görevine son verilmesi' yöntemine 'geri çağırma' deniyor. Ve 'geri çağırma' seçilenlerin tepesinde 'Demokles' in kılıcı' gibi dursa da, demokrasi kuramının zaaflarına karşı hayli etkin bir mekanizmadır.

 

Seçilen, bu yöntemi aklında tutarak ve halkın her zaman kendisini geri çağırma iradesini kullanabileceğini bilerek, 'beni beş yıllığına seçtiniz, istediğimi yaparım, bana bir şey yapamazsınız' aymazlığına da düşemez.

 

Türkiye gibi adem-i merkeziyetçilikten uzak ve yereli her gün bir daha özgür bırakmak yerine merkeze daha çok bağlama anlayışının hâkim olduğu ülkede, yerel yönetimler her ne kadar merkeze bağlı ve bağımlı ise de, daha beteri  vatandaş ta seçimle yereli yönetim yetkisi verdiği Başkanın insafına kalmış durumda.

 

Yerel anlamda katılımcılık yok, hiçbir projede vatandaşın görüşünü alma gibi mütevazı da olsa demokrasinin esamisi yok…

 

Başkan ve ekibinin oluşturduğu bütçeyi denetleme yetkisi olmayınca, her gelen kafasına göre dilediği projeyi, kafasına estiği biçimde uygulamaya koyuyor.

 

Örneğin bir Belediye Başkanı tüm kent karşı çıksa da, kaldırım söküp yeniden yaparken, kimseye hesap vermediği gibi, yaptığının gerekliliğinin tartışılmasına dahi izin vermiyor.

 

Mersin' de hep birlikte tanık olmadık mı? Kentin dokunulmaması gereken en iyi yaşam alanlarından biri olan sahil kreasyon alanı yerle bir edilip rant uğruna betona boğdurulmadı mı? Bu iş için yüzlerce trilyon para yeşil doku üzerine dökülen betona sarf edilmedi mi?

 

Katılımcı yerel yönetim anlayışında, hangi kaynağın hangi alanlara, hangi projelere ayrılacağı, önceliklerin nerelere verileceği daha bütçe hazırlanırken belirlenir.

 

Bunun için yasal düzenleme de gerekmiyor. Yeter ki Başkan birlikte yönetelim ilkesini seçildiği gün mazbatasını alıp belediye binasına ayak basarken dışarıda bırakmasın…

 

Örnek mi? harcama yetkisini, yasaların belirlediği limitler dışında da kendisi bazı kriterler getirsin.

 

Rakamı yine katılımcılık gereği tartışıp belirlemek mümkün ama örneğin bir milyon ve üzeri projelerde, hayata geçirilmesi düşünülen yatırımlarda pek ala, kamuoyu görüşüne başvurulabilir. Halk park mı, kreş mi, spor salonu mu, kaldırım mı istiyor? Tercihini kendisi yapsın…

 

Katılımcı bütçe uygulaması bugün pek çok ülke kentinde başarıyla uygulanıyor ve yaygınlaşıyor.

 

Peki biz de bütçe ve harcama yetkisi, tercihi nasıl işliyor?

 

Başkan ve onun göreve getirdiği o nedenle kendisine bağımlı kıldığı bürokrat bütçeyi de, harcama alanlarıyla ilgili tercihlerini de dilediği biçimde kendisi yapıyor. Masa başında ve Başkanın talimatı yoksa, kendi inisiyatifiyle.

 

Vatandaş sürecin neresinde? Hiçbir yerinde…

 

Oysa katılımcı yerel yönetim demek, bütçenin mahalle mahalle, sokak sokak tartışılıp, taleplerin dikkate alınması demek…

 

Katılımcı bütçe, vatandaşı sadece vergi veren pasif birey olmaktan çıkarıp yerel anlamda yaşamın her aşamasına ortak etmek…

 

Son seçimde de adayların dilinden düşmedi 'birlikte yönetme vaadi'…

 

Sahi birlikte mi yöneteceğiz?

 

Birlikte yöneteceksek, daha ilk günden alt yapısının hazırlanması, buna göre adımlar atılması gerekiyor.

 

Aksi takdirde, gelecek seçime kadar hüzünle anımsayacağımız boş bir slogandan öteye geçmez.

 

Bugüne kadar hep öyle oldu, umarım aynı sonuçla yüzleşmeyiz bu kez… (Mersin Times)

 
Etiketler: Yerelde, katılımcı, yönetim, ve, bütçe…,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Mersin marina; yatlara niyet, rantiyeye kısmet…
Liman sahasının imara açılma girişimi şimdilik püskürtüldü..
Raylı sistemden metroya, maliyet hesapları…
Mersin raylı sistemi kaç yolcu taşıyacak?
Menderes' in Askeri kışlayı turizme kazandırma çabaları…
Taşucu' nun geleceği adına, Mersin Büyükşehir Meclisine düşen tarihi görev..
Mersin' deki Askeri Kışlanın Oyak arazisine dönüşüm öyküsü
Kışla arazisini kapsamayan Millet Bahçesi.. Ayağı eksik proje..
Taşucu' nda tersaneciler mi, çevreciler mi kazanacak?
Taşucu tersaneye mi, çevreci turizme mi kucak açacak?
Raylı sistemde bir nal tamam geriye 'üç nal, bir at' bulmamız kaldı..
Vaatler ve gerçekler.. Bir Havalimanı hikayesi -4-
Vaatler ve gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -3-
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -2-
Vaatler ve Gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi…
Katılımcı demokrasiyi hayata geçirmek..
Çeşmeli-Taşucu otoyolu.. Mersin' in ihmal edilmişliği üzerine bir yılan hikâyesi…
Vaatler ve gerçekler… Mersin aktardığı vergiye karşı Ankara' dan ne alıyor?
Veriler ışığında Mersin metrosunun finans yükü, yapılabilirliği…
Raylı sistem mi, metro mu tartışmasının göz ardı ettiği gerçekler..
Hafif raylı sistem mi, metro mu? Toplu taşımada kafa ve kavram karışıklığı..
CHP' nin saydamlık manifestosu, Mersin' de ticari sır duvarına takıldı…
Manifestodaki şeffaflık, pratikteki 'sır'..
Uyumayan şehirler, ölüm uykusundaki Mersin'i uyandırmak için ne yapmalı?…
Uyumayan şehirler…
Mersinli bu kadar mı saf?…
Akkuyu Akdeniz' i daha da ısıtacak…
Mersin'i refaha ulaştıracak kontayner terminal projesi buharlaşırken..
Mersin Büyükşehir belediyesinin borçları, Meclisin denetim ısrarı…
Katılımcılık, sivil toplum, Kent Konseyi…
23 Haziran sonrası.. Nereye doğru?…
'Sahili temizlemeyin, ileride Millet bahçesi yapacağız' diyen akıl…
Bir helikopter hikayesi, Mersin' i bekleyen fatura…
Şeffaflık, hesap verebilirlik sözde olmaz, özde olur…
Erdoğan' ın kaybı sürüyor, İmamoğlu kazanacak…
Çamlıbel Deniz Parkı yeniden açılırken…
Huawei batı blokuna giren Truva atı mı?
ABD- Çin ticaret kavgası, Huawei meydan savaşına döner mi?
Çin-ABD ticaret savaşı, nereye doğru?
Küreselleşmede değişen dinamikler, ABD- Çin Ticaret Savaşı..
Kent konseyleri ne yapmalı, ne yapmamalı?
Kent Konseylerinin kente yük olma halleri…
Belediyeler ve ufak tefek dokunuşlar (kent içinde mavi bayraklı plajlar)…
Mersin' in ayağına gelen altın fırsat: Millet Bahçesi yapımının durdurulması…
Mersin Büyükşehir borç batağında…
Metro balon çıktı, onay hafif raylı sistem projesine verildi…
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin… (2)
Siyasetin bu iklimi, bu diliyle nereye doğru?
Mersin' i yeniden metro masallarıyla avutmayın…
Son yerel seçimler, metropolleri kaybeden AK Parti' nin büyük düşüşü…
31 Mart seçimleri ve değişen siyaset iklimi…
Kim kazandı, kim kaybetti?
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin…
Sandığa giderken..
Yeni Büyükşehir Başkanını bekleyen tablo ve Haciz gelen Belediye…
Projeler iyi de, para nerede?
Kapatılmayan kanalın, Hediye' nin kahreden öyküsü…
Teknoloji ve gazetecilik…
Mersini bekleyen fırsatlar, uyutulan projeler…
Mersin yeni Marmara olur mu?
Çin ve mütevazi bir köy öyküsü…
Çinli kahvecinin 'gerilla savaşı' …
Küresel kahveci Starbucks Çin' de…
Mersin uyutulurken, Gaziantep raylı sistemi nasıl hayata geçirdi?
Mersin' in kent içi ulaşım modeli arayışları, Gaziantep'in raylı sistem başarısı…
Yerel seçimler, Mersin' deki kaos ve olası sonuçları…
Kışla arazisi ve Müftü Deresini kapsamayan Millet Bahçesi topal projedir…
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
Yerel seçimler; Akdeniz' de kim ne yapar?
Adayları kim belirler? Yerel demokrasinin neresindeyiz?
2010'dan bugüne küresel marka trendleri ve değişen paradigma…
2010' dan bugüne Dünyanın en değerli markaları…(ABD'den Çin'e kayan eksen)
Dünyanın en değerli markaları…
Mersin' in yaşadığı en büyük afet…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Vahap Seçer' li CHP' nin durumu)
Yerel seçimlere doğru Mersin… (AKP-MHP ittifakı, Tuna' nın şansı)
2019' a girerken Mersin' in yatırım envanterine bakış…
Fadime Taner hocamın anısına...
Çukurova Havalimanı bir alandan ibaret değil ki..
Enerjide merkezileşmeye karşı yerelleşme...
Küreselleşme sevdasından küreselleşme karşıtlığına…
Ulus devletleri besleyen finans kapitalin yeni evresi…
CHP, Mersin Büyükşehir' i nasıl kazanır?
Mersin' de Büyükşehir tablosu şimdiden netleşirken…
Mersin'i kurtaracak (!) yatırım geliyor…
Şeffaflık masalı ve gerçekler..
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
MESBAŞ Sayıştay raporu; bir kuzudan kırk post çıkarma halleri…
Mersin' de yerel seçim beş parti arasında mı geçecek?
Hükümet Konağı sadece konak değildi ki…
Enflasyon belası, sorunun temeli…
Sanırım o şansımız da yok artık…
AK Parti-MHP yerel ittifakı Mersin özelinde neden tıkandı?
AK Parti-MHP ittifakını Mersin düğümü bitirecek…
Mersin' in bölgesel dengeleri, yerel ittifak denklemleri …
Mersin özelinde yerel ittifaklar…
Bahçeli' nin yerel seçim hamleleri…
İttifak hikayeleri, geçmiş deneyimler…
İyi Parti' nin Mersin Büyükşehir' i alma iddiası…
CHP' nin Yerel ittifak denklemleri ve Mersin…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Kocamaz faktörü ve MHP)
Yerel seçime doğru Mersin ve CHP…
Yerel seçimler öncesi Mersin (AKP- MHP cephesi)…
Yerel seçimlere doğru Mersin…
Zindanlardan devlet başkanlığına, vatan hainliğinden Nobel barış ödülüne…
Krizi fırsata çeviren ülke…
Güney Kore, krizlerden dersler çıkarmak…
Amazon' un önlenemez yükselişi…
Trump- Bezos kavgası… Amazon üzerinden Washington Post' u çökertme girişimleri…
Telgraftan Twitter' e değişen dünya..
CHP' nin vakitsiz yeni yol arayışları…
Çevre düşmanı projelere karşı, yerel demokrasinin önemi…
Küreselleşmeye karşı yerelleşme…
Pompeipolis' in, Soli' nin dinmeyen feryadı…
24 Haziran seçimleri… Kim kazandı, kim kaybetti?
Erdoğan kaybediyor…
Çeşitli özel ve kamu hastaneleriyle şehir Hastanelerinin maliyet karşılaştırması…
Nicelikten niteliğe doğru yargı ve adalet…
Yeni seçimler, eski yöntemler…
Partiler de ölür…
Dünden bugüne Akkuyu nükleer projesi…
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Özlü Sözler
Sabrı olmayanlar ne kadar fakirdirler.


Shakespeare
Bir Hadis
İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.


Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı