Yazı Detayı
22 Ağustos 2019 - Perşembe 09:25
 
Veriler ışığında Mersin metrosunun finans yükü, yapılabilirliği…
Abdullah Ayan
abdullahayan@gmail.com
 
 

Önceki makaleyi; yeni Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Seçer' in "2020' de temeli atıyoruz" dediği Mersin metrosuyla ilgili işin hangi yöntemle yapılacağından başlayarak, finansman boyutu ve ortaya çıkacak mali yükün nasıl finanse edileceği, kent halkına bunun nasıl yansıtılacağı yönündeki kimi sorularla noktalamıştım.

 

Kaldığımız yerden devam edip, benzer projelerle ilgili maliyetlerden yola çıkarak kimi sorulara yanıt bulmaya çalışalım.

 

Gerçekten Mersin metrosu kaç dolara mal olacak?

 

300 milyon dolar mı? 800 milyon dolar mı? Bu iki rakam arasında bir yerde mi? Bunların altında mı? Üstünde mi?

 

Yaklaşık 20 km uzunluğunda, bir kısmı yer üstünde, bir kısmı da yer altında işleyecek, yer altındaki bölümleri zemin koşulları gereği çelik borulardan oluşacak böylesi bir yatırım için hazırlanan fizibilite projesinde ön görülen yatırım tutarı ne kadar?

 

Örnekleme yapmak gerekirse, İstanbul' da 18 km' lik Mecidiyeköy-Mahmutbey hattı (sonradan revizelerle mesafe 24,5 km' ye çıktı, maliyetler de kaçınılmaz olarak arttı) 2013 Ekim fiyatlarıyla 850 milyon liraya (o günkü kurlarla 425 milyon dolar) ihale edildi.

 

Temeli Şubat 2014' te atıldı. Saatte 70 bin yolcu kapasitesine sahip projenin 2017' de hayata geçmesi öngörülüyordu. Sürekli ertelemelerle 2019' u bulan metro inşaatı son açıklamalara bakılırsa 2020 ocak ayında yolcu taşımaya başlayacak.

 

Başlamasına başlayacak ta, metronun maliyeti kadar, taşıyacağı yolcu sayısı da bardağın neresinden bakıldığına ve kimin baktığına bağlı olarak sürekli değişiyor.

 

Örneğin 23 Haziran seçimleri öncesinde AK Parti adayı eski Ulaştırma Bakanı ve Başbakan Binali Yıldırım hattın günde bir milyon yolcu taşıyacağını anlatırken, seçim ardından koltuğa oturan Ekrem İmamoğlu aynı metro hattında günde 500 bin yolcu taşınacağını söylüyor.

 

Söylemleri bir yana bırakıp, mühendislik verileri ışığında projeye bakıldığında saatte 70 bin yolcu, ortalama 12 saat çalışacak ve pik saatler dışında azalacak yolcu talebi nedeniyle günde 500 bin yolcu taşıma potansiyeli akla daha yatkın..

 

Yolcu sayısı metro maliyeti kadar hatta ondan da önemli..

 

Önemli çünkü, YİD başta olmak üzere her türlü modelde iş dönüp sonunda o projenin getirisine dayanıyor.

 

Yeniden Mersin' e ve Mersin metrosuna dönecek olursak…

 

BŞ Başkanı Seçer' in ayağının tozuyla ajanslara verdiği, sonrasında da sürekli yinelediği "metro gelir getirici bir yatırım, kaynak bulma bakımından zorlanmayacağımız rahat proje. Farklı finans kaynakları, farklı modeller var. Kaynak bulmada en ufak sıkıntımız yok. Bu proje hayata geçecek" sözlerinin hatta iddiasının gerçekleşmesi iki sorunun yanıtına bağlı..

 

Metro projesi kaç paraya mal olacak ve projeye kaynak ayıracak, üstlenecek firma veya konsorsiyum, Mersin metrosunda günde kaç yolcu taşıyacak?

 

Fizibilite çalışmasına ve Ulaştırma Bakanlığının onayladığı projeden hareketle projenin yaklaşık ta olsa maliyet hesabını bilmiyoruz ama taşınacak yolcu sayısı bakımından fikrimiz var.

 

Onaylanan projeye göre Mezitli-Gar hattında bugün veya 5 yıl sonra değil, 2030'da ön görülen yolcu sayısı saatte 18.574 kişi..

 

Günümüzde pik saatlerinde bile Mersinin 12 bin yolcu taşıma kapasitesini aşamadığı bilimsel analizlerin ortaya koyduğu gerçek. Bizden daha fazla kent içi nüfusa sahip Gaziantep raylı sistemi bugün ulaştığı 22 km lik uzunluğa karşı günde toplam 75 bin yolcuya ulaşabiliyor.

 

Kısaca, seçim döneminde projeyi anlatan Kocamaz' ın gerek söylemlerine yansıyan, gerekse de bastırdığı broşürlerde yer alan günde 500 bin yolcu kapasitesi iddia olarak çarpıcı olsa da, gerçeklerle bağdaşması mümkün değil.

 

Hayalleri bırakıp yeniden gerçeklere dönelim ve Mersin metrosunun (İstanbul Mecidiyeköy- Mahmutbey arasındaki metro 425 milyon dolar karşılığı Türk lirasına ihale edildi. Ancak hem proje gecikmesi hem de güzergahın uzatılması nedeniyle maliyetinin yükselmiş olması olasılığını gözden kaçırmamak gerekiyor) kaba hesaplarla 300 milyon dolara çıkacağını varsayalım..

 

300 milyon doları getirip koyacak yatırımcının bu tip projeler için öngördüğü kârlılığa dayalı getiri süresi ortalama 8-10 yıl*..  Mersini çok seven bu projeye de gönül vermiş yatırımcı bulduğumuzu ve 10 yıllık getiriye razı olduğunu ön görsek bile yılda 30 milyon dolar gelir sağlayacak yolcu taşıması gerekecek..

 

En iyimser projeksiyonla her gün 100 bin yolcuyu, bir dolarlık ücretle taşıyacak ki, attığı taş ürküttüğü kurbağaya değsin…

 

Peki bir dolar verecek yolcuların tümü en uzun mesafeyi kullanmayacağına göre, birkaç durak sürecek yolculuk için her gün böylesi bir ücreti öder mi?

 

Amaç Mersin' e metro kazandırma yanında ucuz ve konforlu bir yolculuk sağlamaksa, proje belki konforlu olarak kabul edilebilir ama iş ödenecek ücrete gelince hiç te ucuz olmayacak..

 

Kent merkezinin yer altından kat edilmesi, zaten içinden çıkılamaz haldeki trafiğin daha da keşmekeş hale gelmesi, projenin ön görülen sürede tamamlanamaması nedeniyle vatandaşın tepkisinin kaçınılmaz biçimde sandığa yansıması da cabası..

 

Bana kalırsa, tüm veriler ışığında Seçer sözüne güvenilir, konusunda uzman ve çıkarlarından çok kenti, kentliyi düşünecek uzmanlardan oluşan bir komisyona projeyi tüm boyutlarıyla, özellikle de finansman yükü ve kent içindeki yer altından geçecek güzergahların yapılabilirliği açısından bir kez daha inceletmeli.

 

Son kararını öyle vermeli…

 

Verirken de yanı başımızdaki Adana' nın Aytaç Durak eliyle yaşamak zorunda kaldığı 600 milyon dolarlık raylı sistem macerasına* göz atmalı, hatta imkan bulursa okumalı da…

 

* https://abdullahayan.wordpress.com/2014/02/08/adana-596-milyon-dolara-bitiremedi-antep-36-milyona-tamamladi-iki-rayli-sistem-iki-oykutemmuz-2010/

 

Sorunun cevabını bilirsek, finansmanın bulunup bulunmayacağını, bulunursa, vatandaşa yansıyacak faturayı yaklaşık ta olsa kestirmemiz mümkün… (Mersin Times)

 

 
Etiketler: Veriler, ışığında, Mersin, metrosunun, finans, yükü,, yapılabilirliği…,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Liman sahasının imara açılma girişimi şimdilik püskürtüldü..
Raylı sistemden metroya, maliyet hesapları…
Mersin raylı sistemi kaç yolcu taşıyacak?
Menderes' in Askeri kışlayı turizme kazandırma çabaları…
Taşucu' nun geleceği adına, Mersin Büyükşehir Meclisine düşen tarihi görev..
Mersin' deki Askeri Kışlanın Oyak arazisine dönüşüm öyküsü
Kışla arazisini kapsamayan Millet Bahçesi.. Ayağı eksik proje..
Taşucu' nda tersaneciler mi, çevreciler mi kazanacak?
Taşucu tersaneye mi, çevreci turizme mi kucak açacak?
Raylı sistemde bir nal tamam geriye 'üç nal, bir at' bulmamız kaldı..
Vaatler ve gerçekler.. Bir Havalimanı hikayesi -4-
Vaatler ve gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -3-
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -2-
Vaatler ve Gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi…
Katılımcı demokrasiyi hayata geçirmek..
Çeşmeli-Taşucu otoyolu.. Mersin' in ihmal edilmişliği üzerine bir yılan hikâyesi…
Vaatler ve gerçekler… Mersin aktardığı vergiye karşı Ankara' dan ne alıyor?
Raylı sistem mi, metro mu tartışmasının göz ardı ettiği gerçekler..
Hafif raylı sistem mi, metro mu? Toplu taşımada kafa ve kavram karışıklığı..
CHP' nin saydamlık manifestosu, Mersin' de ticari sır duvarına takıldı…
Manifestodaki şeffaflık, pratikteki 'sır'..
Uyumayan şehirler, ölüm uykusundaki Mersin'i uyandırmak için ne yapmalı?…
Uyumayan şehirler…
Mersinli bu kadar mı saf?…
Akkuyu Akdeniz' i daha da ısıtacak…
Mersin'i refaha ulaştıracak kontayner terminal projesi buharlaşırken..
Mersin Büyükşehir belediyesinin borçları, Meclisin denetim ısrarı…
Katılımcılık, sivil toplum, Kent Konseyi…
23 Haziran sonrası.. Nereye doğru?…
'Sahili temizlemeyin, ileride Millet bahçesi yapacağız' diyen akıl…
Bir helikopter hikayesi, Mersin' i bekleyen fatura…
Şeffaflık, hesap verebilirlik sözde olmaz, özde olur…
Erdoğan' ın kaybı sürüyor, İmamoğlu kazanacak…
Çamlıbel Deniz Parkı yeniden açılırken…
Huawei batı blokuna giren Truva atı mı?
ABD- Çin ticaret kavgası, Huawei meydan savaşına döner mi?
Çin-ABD ticaret savaşı, nereye doğru?
Küreselleşmede değişen dinamikler, ABD- Çin Ticaret Savaşı..
Kent konseyleri ne yapmalı, ne yapmamalı?
Kent Konseylerinin kente yük olma halleri…
Belediyeler ve ufak tefek dokunuşlar (kent içinde mavi bayraklı plajlar)…
Mersin' in ayağına gelen altın fırsat: Millet Bahçesi yapımının durdurulması…
Mersin Büyükşehir borç batağında…
Metro balon çıktı, onay hafif raylı sistem projesine verildi…
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin… (2)
Siyasetin bu iklimi, bu diliyle nereye doğru?
Mersin' i yeniden metro masallarıyla avutmayın…
Son yerel seçimler, metropolleri kaybeden AK Parti' nin büyük düşüşü…
31 Mart seçimleri ve değişen siyaset iklimi…
Yerelde katılımcı yönetim ve bütçe…
Kim kazandı, kim kaybetti?
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin…
Sandığa giderken..
Yeni Büyükşehir Başkanını bekleyen tablo ve Haciz gelen Belediye…
Projeler iyi de, para nerede?
Kapatılmayan kanalın, Hediye' nin kahreden öyküsü…
Teknoloji ve gazetecilik…
Mersini bekleyen fırsatlar, uyutulan projeler…
Mersin yeni Marmara olur mu?
Çin ve mütevazi bir köy öyküsü…
Çinli kahvecinin 'gerilla savaşı' …
Küresel kahveci Starbucks Çin' de…
Mersin uyutulurken, Gaziantep raylı sistemi nasıl hayata geçirdi?
Mersin' in kent içi ulaşım modeli arayışları, Gaziantep'in raylı sistem başarısı…
Yerel seçimler, Mersin' deki kaos ve olası sonuçları…
Kışla arazisi ve Müftü Deresini kapsamayan Millet Bahçesi topal projedir…
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
Yerel seçimler; Akdeniz' de kim ne yapar?
Adayları kim belirler? Yerel demokrasinin neresindeyiz?
2010'dan bugüne küresel marka trendleri ve değişen paradigma…
2010' dan bugüne Dünyanın en değerli markaları…(ABD'den Çin'e kayan eksen)
Dünyanın en değerli markaları…
Mersin' in yaşadığı en büyük afet…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Vahap Seçer' li CHP' nin durumu)
Yerel seçimlere doğru Mersin… (AKP-MHP ittifakı, Tuna' nın şansı)
2019' a girerken Mersin' in yatırım envanterine bakış…
Fadime Taner hocamın anısına...
Çukurova Havalimanı bir alandan ibaret değil ki..
Enerjide merkezileşmeye karşı yerelleşme...
Küreselleşme sevdasından küreselleşme karşıtlığına…
Ulus devletleri besleyen finans kapitalin yeni evresi…
CHP, Mersin Büyükşehir' i nasıl kazanır?
Mersin' de Büyükşehir tablosu şimdiden netleşirken…
Mersin'i kurtaracak (!) yatırım geliyor…
Şeffaflık masalı ve gerçekler..
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
MESBAŞ Sayıştay raporu; bir kuzudan kırk post çıkarma halleri…
Mersin' de yerel seçim beş parti arasında mı geçecek?
Hükümet Konağı sadece konak değildi ki…
Enflasyon belası, sorunun temeli…
Sanırım o şansımız da yok artık…
AK Parti-MHP yerel ittifakı Mersin özelinde neden tıkandı?
AK Parti-MHP ittifakını Mersin düğümü bitirecek…
Mersin' in bölgesel dengeleri, yerel ittifak denklemleri …
Mersin özelinde yerel ittifaklar…
Bahçeli' nin yerel seçim hamleleri…
İttifak hikayeleri, geçmiş deneyimler…
İyi Parti' nin Mersin Büyükşehir' i alma iddiası…
CHP' nin Yerel ittifak denklemleri ve Mersin…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Kocamaz faktörü ve MHP)
Yerel seçime doğru Mersin ve CHP…
Yerel seçimler öncesi Mersin (AKP- MHP cephesi)…
Yerel seçimlere doğru Mersin…
Zindanlardan devlet başkanlığına, vatan hainliğinden Nobel barış ödülüne…
Krizi fırsata çeviren ülke…
Güney Kore, krizlerden dersler çıkarmak…
Amazon' un önlenemez yükselişi…
Trump- Bezos kavgası… Amazon üzerinden Washington Post' u çökertme girişimleri…
Telgraftan Twitter' e değişen dünya..
CHP' nin vakitsiz yeni yol arayışları…
Çevre düşmanı projelere karşı, yerel demokrasinin önemi…
Küreselleşmeye karşı yerelleşme…
Pompeipolis' in, Soli' nin dinmeyen feryadı…
24 Haziran seçimleri… Kim kazandı, kim kaybetti?
Erdoğan kaybediyor…
Çeşitli özel ve kamu hastaneleriyle şehir Hastanelerinin maliyet karşılaştırması…
Nicelikten niteliğe doğru yargı ve adalet…
Yeni seçimler, eski yöntemler…
Partiler de ölür…
Dünden bugüne Akkuyu nükleer projesi…
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Özlü Sözler
Herkesin bakmadığı yönden bak dünyaya…


Mevlana
Bir Hadis
İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.


Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı