Yazı Detayı
27 Temmuz 2020 - Pazartesi 12:24
 
Salgınlar kentleri de değiştirecek…
Abdullah Ayan
abdullahayan@gmail.com
 
 

Sağlıklı evler, temiz ortamlar, musluklardan akan su ile gelen temizlik son yüz yılda pek çok salgının etkisini azaltmada büyük rol oynadı.

 

Yüz yıl öncesine kadar dışkılarını oturdukları mekanların pencerelerinden sokaklara boca edenlerin, artık modern  tuvaletlerde ihtiyaç gidermesi, atıkların da kentlerin altını ağ gibi saran kanalizasyon sistemleriyle bertaraf edilmesi tifo, kolera başta olmak üzere özellikle çocukların ölümüne yol açan salgınların deyim yerindeyse kökünü kuruttu.

 

Bugün koronavirüs insanlığı tıpkı sanayi çağının başlamasıyla gelinen yol ayrımına benzer bir aşamaya taşımakta…

 

Düne kadar temiz, sağlıklı olarak bilinen ve geleneksel salgınlara geçit vermeyen kent merkezleri bugün artık yeni salgınların yayılmasının en önemli koşullarını üretir halde.

 

Aslında koronavirüs ile simgelenen ve 3 ay içinde dünyayı kasıp kavurmaya başlayan yeni salgının insanlığı asıl tedirgin eden yanı da tam olarak bu.

 

Ortaya çıkması kaçınılmaz yeni tür virüslere karşı başta sağlık sistemleri olmak üzere kurduğumuz tüm koruma sistemleri, giydirilen tüm zırhlar yetersiz.

 

Bilmediğimiz bir virüs yüz yılda kurduğumuz sanal cenneti yerle bir etti.

 

Daha büyük hastaneler, daha büyük oteller, daha kalabalık restoranlar, daha çok insan taşıyan metro ve benzeri toplu taşıma araçları…

 

Daha çok insan barındıran ne varsa en ciddi risk yaratan kaynak durumunda artık.

 

Yeni normal işte bugün salgına davet çıkaran her türlü yapılaşma, kentleşmeyle bugün ortaya çıkan yanlışların telafi edileceği 'farklı yaşam' koşullarıyla ortaya çıkacak.

 

Örneğin koronavirüs ve sonrasında boy gösterme olasılığı asla yadsınmayacak başka salgınlar bizi sanayileşme çağıyla aşırı büyüyen kentler konusunu acilen yeniden gözden geçirme noktasına getirdi.

 

Küresel ısınma ile zaten ciddi sorunlara gebe dünya, yıllar içinde alması gereken önlemleri pandeminin tetiklemesiyle artık çok daha hızlı biçimde hayata geçirmek zorunda.

 

Özellikle geri kalmış ülke metropolleri zaten başta susuzluk olmak üzere çevre sorunlarıyla baş edemiyordu, salgın sonrası artık tamamen savunmasız ve çıplaklar.

 

Temizlik koşullarına riayet edilmeyen ve temiz su sıkıntısı çekilen plansız büyük kentler bugün koronavirüs tehdidini savuştursalar bile, ortaya çıkacak farklı salgınlarla başa çıkabilecek durumda değiller.

 

Projeksiyonlara göre, bugünkü trend durdurulamazsa önümüzdeki 10 yılda dünya nüfusunun 20'si temiz su, sağlık ve hijyen-temizlik altyapılarına erişimin hayli zor olduğu kent ortamlarında yaşamak zorunda kalacak.

 

Salgın sayesinde gördük ki, sağlıklı şehirler için temel hijyen ve temizlik koşullarının sağlanması olmazsa olmaz koşul.

 

Burada bir kez daha gereklilik, yeterlilik tanımlarıyla karşı karşıyayız.

 

Hijyen ortam, temizlik gibi koşullar gerekli ama yeterli mi? Değil…

 

Yine koronavirüs salgınıyla birlikte, virüsün kalabalıkları ne kadar sevdiği, bu ortamların yayılım için ideal şartları oluşturduğu gerçeğiyle yüzleşmekteyiz.

 

Kalabalıklar, yani kentlerin nüfus yoğunluğu, bulaşıcı hastalıkların yayılmasında rol oynayabilen en önemli faktörlerden biri.

 

Salgına yol açan faktörlerin belirlenmesi her zaman olduğu gibi 'çare bulmak için sorunun ne olduğunu bilmek gerekir' ilkesini akıllara getiriyor.

 

Nüfus yoğunluğu bulaşıklığı arttırıyorsa, yoğunluğu azaltmanın, en azından yoğunluğun yaşandığı ortamlardan uzak durulması veya o ortamları seyreltmenin yollarını bulmaktan geçiyor.

 

Bugün salgın karşısında alınan önlemler ve kamusal alanların kullanımı konusunda yapılan ilk değişiklikler, yarının salgına dayanıklı kentleri konusunda yeterince ipuçları vermekte.

 

Dünya çapında bir çok kentte insanlara daha geniş alan verebilmek amacıyla çoğu cadde ve sokağın trafiğe kapatılması gündemde.

 

Salgın sırasında kent sakinlerinin zihin ve beden sağlığı açısından erişilebilir geniş yeşil alanların, parkların, temiz havaya sahip alanların ne kadar önemli olduğu ortaya çıktı.

 

Koronavirüs bir başka gerçekle yüzleşmemizi sağladı.

 

Hijyen kuralı hayatımıza girdiğine göre, parkta soluklanmak, egzersiz yapmak kadar, ellerimizi ne kadar temiz tutabileceğimiz de önemli.

 

Bu nedenle yerel yönetimlerin, acilen kentlerin her yanına ama özellikle de yaya trafiğinin yoğun olduğu alanlara, parklara, kaldırımlara kalabalıkların olduğu her yerde seyreltme önlemleri yanında hijyen önlemlerini vakit geçirmeden hemen çok sayıda el yıkama üniteleri kurmaları gerekiyor.

 

Bunlar kentlerin kamusal alanlarında alınması gereken temel ve olmazsa olmaz önlemler.

 

Bir de okullarda, özel yaşam alanlarımız olan evlerimizde, evlerin bulunduğu apartman ve sitelerde acilen yapılması gereken değişiklikler var.

 

Örneğin okullarda çocukların oluşturduğu kalabalıkların azaltılması, fiziksel temasın özellikle de karşı karşıya gelmelerinin olabildiğince önüne geçilmesi…

 

Sınıflardaki öğrenci sayılarının azaltılması (ki gelişmiş ülkelerdeki standartlar 20 öğrenciye bir sınıfı öngörüyor), Türkiye gibi ülkelerde bu hemen sağlanamayacağına göre, vardiyalı eğitime geçilmesi…

 

Öğrencilerin yaşlarına göre sınıfların ders başlama ve bitim saatleri farklı aralıklara serpiştirilmeli.

 

Benzer yöntemle servislerin öğrencileri okula getirme ve götürme saatleri de sınıflara göre farklı zamanlarda gerçekleştirilmeli.

 

Bunlar kısa vadeli önlemler…

 

Bir de orta ve uzun vadede, sadece öğrencilerin değil, tümümüzün yaşamını etkileyecek değişiklikler ve öngörülen yeni yaşam tarzına göre kentlerin yeniden planlanması gerekiyor.

 

Oturduğumuz meskenlerden başlayarak, kentlere kadar kısa, orta ve uzun vadede yapılacak değişiklikleri bir başka makalede ele alayım…(Mersin Times)

 
Etiketler: Salgınlar, kentleri, de, değiştirecek…,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Pandemi konusunda yeni gelişmeler, yeni normal..
Salgınlar kentleri değiştirdi, yine değiştirecek...
Atatürk Parkı' na kıymayın… -2- (Otopark projesi ve riskleri)
Atatürk Parkı' na kıymayın -1
Mersin' in Barselona' dan çıkaracağı dersler.. -2
Mersin' in Barselona' dan çıkaracağı dersler.. -1-
Telafisi imkansız küresel işsizlik dalgasına karşı evrensel çözümler..
Dünyada gelir desteği modellemeleri…
Otları yok ederken, insanları öldüren ilaç
Barselona' dan derslerle Eski Mersin' i canlandırmak..
Tozunu alabilirsek Bit pazarı' na nur yağacak…
Çeşmeli-Taşucu otoyolu, Mersin' in umutları Kaf dağının ardında…
Akaryakıt çiftlikleri ortasında, petrokimya tesisine nazır TOKİ evleri..
Yeni Zelanda örneği üzerinden 'yeni normal'
Mersin' in toplu taşıma sorunu, Metrobüs çözümü...
Yeni normal, yeni yargı
Pandemi sonrası adalet, hukuk, yargı
Mersin'i denizle barıştıracak küçük dokunuşlar..
Evrensel salgın, evrensel korkular…
Küresel Salgın, Belirsizlik çağı…
Koronavirüsten turizm nasıl etkilenecek?
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -10
Sosyalleşme yerini sosyal mesafeye bırakırken etkilenecek sektörler..
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -8
Fiziki çalışma yaşamı sanal ortama taşınırken..
Yoksullara ekmek dağıtmak kavga konusu yapılmamalı…
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -6
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -5
Yazı-yorum (Sokağa çıkma yasağında doğrular, yanlışlar)
Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak… (2)
Dünyada artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak..(1)
Kent merkezini canlandırmaya niyetlenenleri bekleyen zor sınav...
Mersin kent merkezini canlandırmanın olmazsa olmaz koşulu…
Mersin metro ihalesi; Konsept değişmedikçe, yeni iptaller kaçınılmaz..
Mersin metrosu.. Son gelişmeler ne anlatıyor?..
2020 yatırım programından Mersin' e düşenler.. Ankara Mersin' e nasıl bakıyor?
Balık şenliklerinden kimyasal tesis girişimlerine, yol ayrımındaki Karaduvar…
Mersin HRS (Metro) projesinin kredi takvimi, borcun tasfiye süreci nasıl işleyecek?
Mersin metrosu kaç paraya çıkacak?
Mersin Metrosu ve finansman sorunu…
Metro projesinde çevresel sorular, sorunlar..
Çok ortaklı şirketler ve Mersin -4- (Mersin Oteli inşaatı ihaleye çıkarılıyor)
Çok ortaklı şirketler ve Mersinin turizm macerası -3- (Ticaret Sarayı projesi)
Mersin' in turizm macerası -1- (yolunu arayan kent)
2020.. Yeni on yılın eşiğinde…
ABD' de Başkanlık seçimleri, yapay zekaların savaşı...
Yapay zeka ve etik.. Siyaseti daha da kirleten yapay zeka yöntemleri
Yapay zeka ve etik kuralları ..veri analiziyle seçim kazanmak
Yeni dinamikler ışığında bilgi çağını okumak…
Yereli güçlendirelim diye yola çıkanların vardığı yer; Kentteki bahçeyi bile merkezi idarenin üstlendiği ülke!..
Konteyner Terminal Limanı beklerken Millet Bahçesi ile yetinmek..(yazı dizisi 6.bölüm)
Mersin Konteyner Limanı, kaybolan yıllar..(yazı dizisi 5. bölüm)
Ana terminal limandan 470 metrelik rıhtıma savrulan proje…
Yatırım programları ve kaybolan Mersin konteyner liman projesi.. (2)
Yatırım programları ve kaybolan Mersin konteyner liman projesi.. (1)
AK Parti döneminde Mersin' in gelir gider tablosu-Projelerin başına gelenler..
Aratos' un mezarı, Mersin' in önüne gelen tarihi şan...
Aratos' u mezarıyla yeniden keşfetmenin önemi…
Mersin' in terminal liman hayalini çalacak tehlike kapıda..
Metro yatırımının siyasi riskleri..
Metro kararı siyasi bir tercih midir?
Mersin marina; yatlara niyet, rantiyeye kısmet…
Liman sahasının imara açılma girişimi şimdilik püskürtüldü..
Raylı sistemden metroya, maliyet hesapları…
Mersin raylı sistemi kaç yolcu taşıyacak?
Menderes' in Askeri kışlayı turizme kazandırma çabaları…
Taşucu' nun geleceği adına, Mersin Büyükşehir Meclisine düşen tarihi görev..
Mersin' deki Askeri Kışlanın Oyak arazisine dönüşüm öyküsü
Kışla arazisini kapsamayan Millet Bahçesi.. Ayağı eksik proje..
Taşucu' nda tersaneciler mi, çevreciler mi kazanacak?
Taşucu tersaneye mi, çevreci turizme mi kucak açacak?
Raylı sistemde bir nal tamam geriye 'üç nal, bir at' bulmamız kaldı..
Vaatler ve gerçekler.. Bir Havalimanı hikayesi -4-
Vaatler ve gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -3-
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -2-
Vaatler ve Gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi…
Katılımcı demokrasiyi hayata geçirmek..
Çeşmeli-Taşucu otoyolu.. Mersin' in ihmal edilmişliği üzerine bir yılan hikâyesi…
Vaatler ve gerçekler… Mersin aktardığı vergiye karşı Ankara' dan ne alıyor?
Veriler ışığında Mersin metrosunun finans yükü, yapılabilirliği…
Raylı sistem mi, metro mu tartışmasının göz ardı ettiği gerçekler..
Hafif raylı sistem mi, metro mu? Toplu taşımada kafa ve kavram karışıklığı..
CHP' nin saydamlık manifestosu, Mersin' de ticari sır duvarına takıldı…
Manifestodaki şeffaflık, pratikteki 'sır'..
Uyumayan şehirler, ölüm uykusundaki Mersin'i uyandırmak için ne yapmalı?…
Uyumayan şehirler…
Mersinli bu kadar mı saf?…
Akkuyu Akdeniz' i daha da ısıtacak…
Mersin'i refaha ulaştıracak kontayner terminal projesi buharlaşırken..
Mersin Büyükşehir belediyesinin borçları, Meclisin denetim ısrarı…
Katılımcılık, sivil toplum, Kent Konseyi…
23 Haziran sonrası.. Nereye doğru?…
'Sahili temizlemeyin, ileride Millet bahçesi yapacağız' diyen akıl…
Bir helikopter hikayesi, Mersin' i bekleyen fatura…
Şeffaflık, hesap verebilirlik sözde olmaz, özde olur…
Erdoğan' ın kaybı sürüyor, İmamoğlu kazanacak…
Çamlıbel Deniz Parkı yeniden açılırken…
Huawei batı blokuna giren Truva atı mı?
ABD- Çin ticaret kavgası, Huawei meydan savaşına döner mi?
Çin-ABD ticaret savaşı, nereye doğru?
Küreselleşmede değişen dinamikler, ABD- Çin Ticaret Savaşı..
Kent konseyleri ne yapmalı, ne yapmamalı?
Kent Konseylerinin kente yük olma halleri…
Belediyeler ve ufak tefek dokunuşlar (kent içinde mavi bayraklı plajlar)…
Mersin' in ayağına gelen altın fırsat: Millet Bahçesi yapımının durdurulması…
Mersin Büyükşehir borç batağında…
Metro balon çıktı, onay hafif raylı sistem projesine verildi…
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin… (2)
Siyasetin bu iklimi, bu diliyle nereye doğru?
Mersin' i yeniden metro masallarıyla avutmayın…
Son yerel seçimler, metropolleri kaybeden AK Parti' nin büyük düşüşü…
31 Mart seçimleri ve değişen siyaset iklimi…
Yerelde katılımcı yönetim ve bütçe…
Kim kazandı, kim kaybetti?
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin…
Sandığa giderken..
Yeni Büyükşehir Başkanını bekleyen tablo ve Haciz gelen Belediye…
Projeler iyi de, para nerede?
Kapatılmayan kanalın, Hediye' nin kahreden öyküsü…
Teknoloji ve gazetecilik…
Mersini bekleyen fırsatlar, uyutulan projeler…
Mersin yeni Marmara olur mu?
Çin ve mütevazi bir köy öyküsü…
Çinli kahvecinin 'gerilla savaşı' …
Küresel kahveci Starbucks Çin' de…
Mersin uyutulurken, Gaziantep raylı sistemi nasıl hayata geçirdi?
Mersin' in kent içi ulaşım modeli arayışları, Gaziantep'in raylı sistem başarısı…
Yerel seçimler, Mersin' deki kaos ve olası sonuçları…
Kışla arazisi ve Müftü Deresini kapsamayan Millet Bahçesi topal projedir…
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
Yerel seçimler; Akdeniz' de kim ne yapar?
Adayları kim belirler? Yerel demokrasinin neresindeyiz?
2010'dan bugüne küresel marka trendleri ve değişen paradigma…
2010' dan bugüne Dünyanın en değerli markaları…(ABD'den Çin'e kayan eksen)
Dünyanın en değerli markaları…
Mersin' in yaşadığı en büyük afet…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Vahap Seçer' li CHP' nin durumu)
Yerel seçimlere doğru Mersin… (AKP-MHP ittifakı, Tuna' nın şansı)
2019' a girerken Mersin' in yatırım envanterine bakış…
Fadime Taner hocamın anısına...
Çukurova Havalimanı bir alandan ibaret değil ki..
Enerjide merkezileşmeye karşı yerelleşme...
Küreselleşme sevdasından küreselleşme karşıtlığına…
Ulus devletleri besleyen finans kapitalin yeni evresi…
CHP, Mersin Büyükşehir' i nasıl kazanır?
Mersin' de Büyükşehir tablosu şimdiden netleşirken…
Mersin'i kurtaracak (!) yatırım geliyor…
Şeffaflık masalı ve gerçekler..
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
MESBAŞ Sayıştay raporu; bir kuzudan kırk post çıkarma halleri…
Mersin' de yerel seçim beş parti arasında mı geçecek?
Hükümet Konağı sadece konak değildi ki…
Enflasyon belası, sorunun temeli…
Sanırım o şansımız da yok artık…
AK Parti-MHP yerel ittifakı Mersin özelinde neden tıkandı?
AK Parti-MHP ittifakını Mersin düğümü bitirecek…
Mersin' in bölgesel dengeleri, yerel ittifak denklemleri …
Mersin özelinde yerel ittifaklar…
Bahçeli' nin yerel seçim hamleleri…
İttifak hikayeleri, geçmiş deneyimler…
İyi Parti' nin Mersin Büyükşehir' i alma iddiası…
CHP' nin Yerel ittifak denklemleri ve Mersin…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Kocamaz faktörü ve MHP)
Yerel seçime doğru Mersin ve CHP…
Yerel seçimler öncesi Mersin (AKP- MHP cephesi)…
Yerel seçimlere doğru Mersin…
Zindanlardan devlet başkanlığına, vatan hainliğinden Nobel barış ödülüne…
Krizi fırsata çeviren ülke…
Güney Kore, krizlerden dersler çıkarmak…
Amazon' un önlenemez yükselişi…
Trump- Bezos kavgası… Amazon üzerinden Washington Post' u çökertme girişimleri…
Telgraftan Twitter' e değişen dünya..
CHP' nin vakitsiz yeni yol arayışları…
Çevre düşmanı projelere karşı, yerel demokrasinin önemi…
Küreselleşmeye karşı yerelleşme…
Pompeipolis' in, Soli' nin dinmeyen feryadı…
24 Haziran seçimleri… Kim kazandı, kim kaybetti?
Erdoğan kaybediyor…
Çeşitli özel ve kamu hastaneleriyle şehir Hastanelerinin maliyet karşılaştırması…
Nicelikten niteliğe doğru yargı ve adalet…
Yeni seçimler, eski yöntemler…
Partiler de ölür…
Dünden bugüne Akkuyu nükleer projesi…
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Başakşehir FK
69
0
5
9
20
34
2
Trabzonspor
65
0
5
11
18
34
3
Beşiktaş
62
0
10
5
19
34
4
Sivasspor
60
0
8
9
17
34
5
Alanyaspor
57
0
9
9
16
34
6
Galatasaray
56
0
8
11
15
34
7
Fenerbahçe
53
0
11
8
15
34
8
Gaziantep FK
46
0
10
13
11
34
9
Antalyaspor
45
0
11
12
11
34
10
Kasımpaşa
43
0
15
7
12
34
11
Göztepe
42
0
14
9
11
34
12
Gençlerbirliği
36
0
16
9
9
34
13
Konyaspor
36
0
14
12
8
34
14
Denizlispor
35
0
17
8
9
34
15
Çaykur Rizespor
35
0
19
5
10
34
16
Yeni Malatyaspor
32
0
18
8
8
34
17
Kayserispor
32
0
18
8
8
34
18
MKE Ankaragücü
32
0
16
11
7
34
Özlü Sözler
"Yenileceğinden korkan, daima yenilir."


YILDIRIM BEYAZIT
Bir Hadis
Allah Rasûlü; “Din nasihattır, samimiyettir” buyurdu. “Kime Yâ Rasûlallah?” diye sorduk. O da; “Allah’a, Kitabına, Peygamberine, Müslümanların yöneticilerine ve bütün müslümanlara” diye cevap verdi.


SADİ
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı