Yazı Detayı
01 Haziran 2020 - Pazartesi 13:36
 
Pandemi sonrası adalet, hukuk, yargı
Abdullah Ayan
abdullahayan@gmail.com
 
 

 

Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -12-

Henüz internetin hayatımıza girmediği ama bilgisayarlarla tanıştığımız 90' lı yılların başı..

Ticaret hukuku alanında efsane bir hocamızla sohbet ediyorduk.  Konu dönüp, o günlerde hayatımızın her alanına hızlı giriş yapan bilişime gelince şu görüşü dile getirdiğimi anımsıyorum: “Madem yasaları bilgisayarlara yükledik, en azından hafif suçlarda yargılamayı bilgisayara taşısak.. Örneğin para cezasıyla geçiştirilecek kurallardan ihlal eden birine uygulanacak cezayı bilgisayarın belirlemesi mümkün. Böylece Mahkemelerin üzerindeki yük te hafifler, üstelik yargılama sürecinde çektiği sıkıntılar nedeniyle ceza alacak olanın da karşı çıkmayacağı bir uygulama hayata geçmiş olur.”

 

Üstad şöyle bir gülümsedi ve dönüp hayat boyu unutmayacağım dersi verdi bana: “Bu önerin bir dönem rağbet gördü. Hatta Brezilya trafik suçlarında uyguladı bile. Ama sorun şu ki, hiçbir bilgisayar bir yargıcın yerini alamaz. Yargıç karşısındaki insanın davranışlarından, olayın geçtiği ortama, çevresel koşullara kadar her yanıyla bir vakayı tartar ve vicdanıyla hüküm verir. Bilgisayara vicdan kavramını nasıl öğreteceğiz?'

 

Uzun süre kulağıma küpe oldu o ders.

 

Gerçekten de zamanla tanık olduğum veya duyduğum her olayda, kimi suçlamalara karşı yapılan değerlendirmeleri hatta verilen peşin hükümleri okudukça adalet dağıtma görevini üstlenen insanların karşısına gelen her vakaya karşı nasıl bir ağır sorumluluk taşıdıklarını, en azından taşımaları gerektiğini biraz da empatiyle gördüm, htim.

 

O dönemden bugüne, köprülerin altından çok sular aktı..

 

Bilgisayarlarla başlayan dönem internet ile bambaşka bir evreye geçti.

 

Bu da yetmedi, iki gelişmenin birleşmesi yapay zekayı çıkardı karşımıza..

 

Geçmişte gittiğiniz bir avukat yazıhanesinde ilk gözünüze çarpan duvarları dolduran ve raflardan taşan Yargıtay içtihat kararları ve kanunların yer aldığı kalın kara kaplı kitaplardı.

 

Bugün artık tüm kanunlar, içtihat kararları artık parmaklarınızın ucunda.

 

Avukat yazıhaneleri zaten zaman içinde şık hukuk ofislerine bırakmıştı yerini, artık ofis dönemi de kapanıyor, akıllı telefonlar yeni ofisler..

 

Eskiden tüm avukatlar adliyeye yakın mekanları tercih ederdi. Çünkü sadece duruşmalara değil, her türlü dosya incelemesi bile fiziki ortamda gerçekleşirdi.

 

Bugün öyle mi?

 

İster sahilde güneşlenin, ister dağ başına çıkın internet erişiminin olduğu her yerde hukukçu olarak takibini yaptığınız tüm dosyalar elinizin altında. Binlerce sayfalık doküman bulut teknolojisiyle erişiminize açık..

 

Eskiden tutuklu bir sanık bulunduğu cezaevinin dışındaki bir kentte başka bir davadan yargılanıyorsa, onu o dosyanın bulunduğu mahkemenin yer aldığı ile sevk etmek zorundaydınız.

 

Oysa artık kısa adıyla SEGBİS diye tanımlanan 'Ses ve Görüntü Bilişim Sistemleri' girdi devreye. Bulunduğunuz cezaevinden yargılandığınız bir başka il mahkemesindeki duruşmaya katılıyor, hatta yurt dışında belirlenen bir mekandan bağlanıp ifade verebiliyorsunuz..

 

Eskiden dava açmak için dilekçe ve eklerini fiziki olarak adliyeye götürmek, kayıt altına almak gibi sıkı sıkıya uyulan kurallar, gün ve saat olarak belirlenmiş süreler yerlerini artık UYAP denilen uygulamaya bırakmış durumda.

 

Dosyayı UYAP (Ulusal yargı ağı) üzerinden işleme koyuyor, bir zamanlar suiistimale açıklığı su götürmez gerçek olan 'davayı arzulanan hâkime düşürme' gibi uygulamalar tarihe karışmış bulunuyor.

Ayrıca eskiden ancak avukatın takip edebildiği dava dosyalarıyla ilgili tüm gelişmeleri vatandaş ta artık anlık olarak izleyebiliyor.

 

Kısaca bilişim, herkesin bilgi ve belgeye erişimi konusunda eşitlik ve şeffaflığı inanılmaz biçimde tüm topluma hizmet olarak sunarken, bir takım güç odaklarının elinde toplanan mekanizmaların tüm kesimlere ulaşımını devrimsel biçimde değiştirip dönüştürmüş bulunuyor.

 

Sadece yargılama süreciyle de sınırlı değil, bilişimin adaletle olan ilişkisi..

 

Denetimli serbestlik, cezaevi dışında evde hapis gibi uygulamaları olanaklı kılan veya tehdit altındaki birini tehditten koruyan  elektronik kelepçenin bile bugün yüklendiği işlev başlı başına yeni dönemin farkındalığı bakımından tartışılmaz ağırlıkta değil mi?

 

İşlenen bir suçla ilgili faillerin ortaya çıkarılmasında en önemli araçlardan biri bugün artık bir kısmı güvenlik kurumlarının denetiminde, çoğu da çeşitli gerekçelerle neredeyse tüm mekanlarda yer alan kameralar değil mi?

 

30 yıl önce işkenceyle suçları itiraf ettirilen insanları artık bu görüntülerle ortaya çıkarmanın dayanılmaz hafifliği..

 

Bilişim hayatın tüm alanlarında olduğu gibi artık hukukun ve hukukun çizdiği çerçevede adalet dağıtmakla yükümlü yargının vazgeçilmez parçası ama süreç bu kadarla sınırlı değil.

 

Algoritmalardan beslenen yapay zeka önümüzdeki dönemde tüm toplumsal olaylarda olduğu gibi hukuka ve yargısal süreçlere damgasını vuracak.

 

Son 25 yılda internetin adım adım tüm yaşamamızda artan ağırlığına bakıp 'neredeydik, nerelere geldik' diye düşünebilirsiniz.

 

Ama bu öngörü gelmekte olan dalgaları algılamaktan yoksun ve çok sığ…

 

Açılmakta olan kapıların ardında insanlığı bekleyen yeni çağa göre bugün bilişimin taş devrindeyiz..

 

Pandemi ile hepimizi evlere hapseden karantina günleri bu süreci akıl almaz biçimde hızlandıracak..

 

Bambaşka bir evreye geçeceğiz..

 

O evrenin ip uçlarını şu son üç ayda bile yaşadığımız gelişmeler ışığında bir sonraki makalede ele alacağım.. (Mersin Times)

 
Etiketler: Pandemi, sonrası, adalet,, hukuk,, yargı,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Telafisi imkansız küresel işsizlik dalgasına karşı evrensel çözümler..
Dünyada gelir desteği modellemeleri…
Otları yok ederken, insanları öldüren ilaç
Barselona' dan derslerle Eski Mersin' i canlandırmak..
Tozunu alabilirsek Bit pazarı' na nur yağacak…
Çeşmeli-Taşucu otoyolu, Mersin' in umutları Kaf dağının ardında…
Akaryakıt çiftlikleri ortasında, petrokimya tesisine nazır TOKİ evleri..
Yeni Zelanda örneği üzerinden 'yeni normal'
Mersin' in toplu taşıma sorunu, Metrobüs çözümü...
Yeni normal, yeni yargı
Mersin'i denizle barıştıracak küçük dokunuşlar..
Evrensel salgın, evrensel korkular…
Küresel Salgın, Belirsizlik çağı…
Koronavirüsten turizm nasıl etkilenecek?
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -10
Sosyalleşme yerini sosyal mesafeye bırakırken etkilenecek sektörler..
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -8
Fiziki çalışma yaşamı sanal ortama taşınırken..
Yoksullara ekmek dağıtmak kavga konusu yapılmamalı…
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -6
Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak -5
Yazı-yorum (Sokağa çıkma yasağında doğrular, yanlışlar)
Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak… (2)
Dünyada artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak..(1)
Kent merkezini canlandırmaya niyetlenenleri bekleyen zor sınav...
Mersin kent merkezini canlandırmanın olmazsa olmaz koşulu…
Mersin metro ihalesi; Konsept değişmedikçe, yeni iptaller kaçınılmaz..
Mersin metrosu.. Son gelişmeler ne anlatıyor?..
2020 yatırım programından Mersin' e düşenler.. Ankara Mersin' e nasıl bakıyor?
Balık şenliklerinden kimyasal tesis girişimlerine, yol ayrımındaki Karaduvar…
Mersin HRS (Metro) projesinin kredi takvimi, borcun tasfiye süreci nasıl işleyecek?
Mersin metrosu kaç paraya çıkacak?
Mersin Metrosu ve finansman sorunu…
Metro projesinde çevresel sorular, sorunlar..
Çok ortaklı şirketler ve Mersin -4- (Mersin Oteli inşaatı ihaleye çıkarılıyor)
Çok ortaklı şirketler ve Mersinin turizm macerası -3- (Ticaret Sarayı projesi)
Mersin' in turizm macerası -1- (yolunu arayan kent)
2020.. Yeni on yılın eşiğinde…
ABD' de Başkanlık seçimleri, yapay zekaların savaşı...
Yapay zeka ve etik.. Siyaseti daha da kirleten yapay zeka yöntemleri
Yapay zeka ve etik kuralları ..veri analiziyle seçim kazanmak
Yeni dinamikler ışığında bilgi çağını okumak…
Yereli güçlendirelim diye yola çıkanların vardığı yer; Kentteki bahçeyi bile merkezi idarenin üstlendiği ülke!..
Konteyner Terminal Limanı beklerken Millet Bahçesi ile yetinmek..(yazı dizisi 6.bölüm)
Mersin Konteyner Limanı, kaybolan yıllar..(yazı dizisi 5. bölüm)
Ana terminal limandan 470 metrelik rıhtıma savrulan proje…
Yatırım programları ve kaybolan Mersin konteyner liman projesi.. (2)
Yatırım programları ve kaybolan Mersin konteyner liman projesi.. (1)
AK Parti döneminde Mersin' in gelir gider tablosu-Projelerin başına gelenler..
Aratos' un mezarı, Mersin' in önüne gelen tarihi şan...
Aratos' u mezarıyla yeniden keşfetmenin önemi…
Mersin' in terminal liman hayalini çalacak tehlike kapıda..
Metro yatırımının siyasi riskleri..
Metro kararı siyasi bir tercih midir?
Mersin marina; yatlara niyet, rantiyeye kısmet…
Liman sahasının imara açılma girişimi şimdilik püskürtüldü..
Raylı sistemden metroya, maliyet hesapları…
Mersin raylı sistemi kaç yolcu taşıyacak?
Menderes' in Askeri kışlayı turizme kazandırma çabaları…
Taşucu' nun geleceği adına, Mersin Büyükşehir Meclisine düşen tarihi görev..
Mersin' deki Askeri Kışlanın Oyak arazisine dönüşüm öyküsü
Kışla arazisini kapsamayan Millet Bahçesi.. Ayağı eksik proje..
Taşucu' nda tersaneciler mi, çevreciler mi kazanacak?
Taşucu tersaneye mi, çevreci turizme mi kucak açacak?
Raylı sistemde bir nal tamam geriye 'üç nal, bir at' bulmamız kaldı..
Vaatler ve gerçekler.. Bir Havalimanı hikayesi -4-
Vaatler ve gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -3-
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -2-
Vaatler ve Gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi…
Katılımcı demokrasiyi hayata geçirmek..
Çeşmeli-Taşucu otoyolu.. Mersin' in ihmal edilmişliği üzerine bir yılan hikâyesi…
Vaatler ve gerçekler… Mersin aktardığı vergiye karşı Ankara' dan ne alıyor?
Veriler ışığında Mersin metrosunun finans yükü, yapılabilirliği…
Raylı sistem mi, metro mu tartışmasının göz ardı ettiği gerçekler..
Hafif raylı sistem mi, metro mu? Toplu taşımada kafa ve kavram karışıklığı..
CHP' nin saydamlık manifestosu, Mersin' de ticari sır duvarına takıldı…
Manifestodaki şeffaflık, pratikteki 'sır'..
Uyumayan şehirler, ölüm uykusundaki Mersin'i uyandırmak için ne yapmalı?…
Uyumayan şehirler…
Mersinli bu kadar mı saf?…
Akkuyu Akdeniz' i daha da ısıtacak…
Mersin'i refaha ulaştıracak kontayner terminal projesi buharlaşırken..
Mersin Büyükşehir belediyesinin borçları, Meclisin denetim ısrarı…
Katılımcılık, sivil toplum, Kent Konseyi…
23 Haziran sonrası.. Nereye doğru?…
'Sahili temizlemeyin, ileride Millet bahçesi yapacağız' diyen akıl…
Bir helikopter hikayesi, Mersin' i bekleyen fatura…
Şeffaflık, hesap verebilirlik sözde olmaz, özde olur…
Erdoğan' ın kaybı sürüyor, İmamoğlu kazanacak…
Çamlıbel Deniz Parkı yeniden açılırken…
Huawei batı blokuna giren Truva atı mı?
ABD- Çin ticaret kavgası, Huawei meydan savaşına döner mi?
Çin-ABD ticaret savaşı, nereye doğru?
Küreselleşmede değişen dinamikler, ABD- Çin Ticaret Savaşı..
Kent konseyleri ne yapmalı, ne yapmamalı?
Kent Konseylerinin kente yük olma halleri…
Belediyeler ve ufak tefek dokunuşlar (kent içinde mavi bayraklı plajlar)…
Mersin' in ayağına gelen altın fırsat: Millet Bahçesi yapımının durdurulması…
Mersin Büyükşehir borç batağında…
Metro balon çıktı, onay hafif raylı sistem projesine verildi…
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin… (2)
Siyasetin bu iklimi, bu diliyle nereye doğru?
Mersin' i yeniden metro masallarıyla avutmayın…
Son yerel seçimler, metropolleri kaybeden AK Parti' nin büyük düşüşü…
31 Mart seçimleri ve değişen siyaset iklimi…
Yerelde katılımcı yönetim ve bütçe…
Kim kazandı, kim kaybetti?
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin…
Sandığa giderken..
Yeni Büyükşehir Başkanını bekleyen tablo ve Haciz gelen Belediye…
Projeler iyi de, para nerede?
Kapatılmayan kanalın, Hediye' nin kahreden öyküsü…
Teknoloji ve gazetecilik…
Mersini bekleyen fırsatlar, uyutulan projeler…
Mersin yeni Marmara olur mu?
Çin ve mütevazi bir köy öyküsü…
Çinli kahvecinin 'gerilla savaşı' …
Küresel kahveci Starbucks Çin' de…
Mersin uyutulurken, Gaziantep raylı sistemi nasıl hayata geçirdi?
Mersin' in kent içi ulaşım modeli arayışları, Gaziantep'in raylı sistem başarısı…
Yerel seçimler, Mersin' deki kaos ve olası sonuçları…
Kışla arazisi ve Müftü Deresini kapsamayan Millet Bahçesi topal projedir…
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
Yerel seçimler; Akdeniz' de kim ne yapar?
Adayları kim belirler? Yerel demokrasinin neresindeyiz?
2010'dan bugüne küresel marka trendleri ve değişen paradigma…
2010' dan bugüne Dünyanın en değerli markaları…(ABD'den Çin'e kayan eksen)
Dünyanın en değerli markaları…
Mersin' in yaşadığı en büyük afet…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Vahap Seçer' li CHP' nin durumu)
Yerel seçimlere doğru Mersin… (AKP-MHP ittifakı, Tuna' nın şansı)
2019' a girerken Mersin' in yatırım envanterine bakış…
Fadime Taner hocamın anısına...
Çukurova Havalimanı bir alandan ibaret değil ki..
Enerjide merkezileşmeye karşı yerelleşme...
Küreselleşme sevdasından küreselleşme karşıtlığına…
Ulus devletleri besleyen finans kapitalin yeni evresi…
CHP, Mersin Büyükşehir' i nasıl kazanır?
Mersin' de Büyükşehir tablosu şimdiden netleşirken…
Mersin'i kurtaracak (!) yatırım geliyor…
Şeffaflık masalı ve gerçekler..
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
MESBAŞ Sayıştay raporu; bir kuzudan kırk post çıkarma halleri…
Mersin' de yerel seçim beş parti arasında mı geçecek?
Hükümet Konağı sadece konak değildi ki…
Enflasyon belası, sorunun temeli…
Sanırım o şansımız da yok artık…
AK Parti-MHP yerel ittifakı Mersin özelinde neden tıkandı?
AK Parti-MHP ittifakını Mersin düğümü bitirecek…
Mersin' in bölgesel dengeleri, yerel ittifak denklemleri …
Mersin özelinde yerel ittifaklar…
Bahçeli' nin yerel seçim hamleleri…
İttifak hikayeleri, geçmiş deneyimler…
İyi Parti' nin Mersin Büyükşehir' i alma iddiası…
CHP' nin Yerel ittifak denklemleri ve Mersin…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Kocamaz faktörü ve MHP)
Yerel seçime doğru Mersin ve CHP…
Yerel seçimler öncesi Mersin (AKP- MHP cephesi)…
Yerel seçimlere doğru Mersin…
Zindanlardan devlet başkanlığına, vatan hainliğinden Nobel barış ödülüne…
Krizi fırsata çeviren ülke…
Güney Kore, krizlerden dersler çıkarmak…
Amazon' un önlenemez yükselişi…
Trump- Bezos kavgası… Amazon üzerinden Washington Post' u çökertme girişimleri…
Telgraftan Twitter' e değişen dünya..
CHP' nin vakitsiz yeni yol arayışları…
Çevre düşmanı projelere karşı, yerel demokrasinin önemi…
Küreselleşmeye karşı yerelleşme…
Pompeipolis' in, Soli' nin dinmeyen feryadı…
24 Haziran seçimleri… Kim kazandı, kim kaybetti?
Erdoğan kaybediyor…
Çeşitli özel ve kamu hastaneleriyle şehir Hastanelerinin maliyet karşılaştırması…
Nicelikten niteliğe doğru yargı ve adalet…
Yeni seçimler, eski yöntemler…
Partiler de ölür…
Dünden bugüne Akkuyu nükleer projesi…
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Başakşehir FK
63
0
3
9
18
30
2
Trabzonspor
61
0
3
10
17
30
3
Sivasspor
54
0
6
9
15
30
4
Galatasaray
52
0
6
10
14
30
5
Fenerbahçe
50
0
9
8
14
31
6
Beşiktaş
50
0
10
5
15
30
7
Alanyaspor
48
0
8
9
13
30
8
Göztepe
38
0
12
8
10
30
9
Gaziantep FK
38
0
10
11
9
30
10
Antalyaspor
37
0
11
10
9
30
11
Kasımpaşa
36
0
14
6
10
30
12
Gençlerbirliği
33
0
14
9
8
31
13
Denizlispor
32
0
14
8
8
30
14
Kayserispor
31
0
15
7
8
30
15
Konyaspor
30
0
12
12
6
30
16
Yeni Malatyaspor
29
0
15
8
7
30
17
Çaykur Rizespor
29
0
17
5
8
30
18
MKE Ankaragücü
25
0
15
10
5
30
Özlü Sözler
Verdiğini hatırlayan ve kalbinden geçiren kimse seha (cömertlik) ismine layık değildir..


Hz. Muhammed
Bir Hadis
Allah Rasûlü; “Din nasihattır, samimiyettir” buyurdu. “Kime Yâ Rasûlallah?” diye sorduk. O da; “Allah’a, Kitabına, Peygamberine, Müslümanların yöneticilerine ve bütün müslümanlara” diye cevap verdi.


SADİ
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı