Yazı Detayı
20 Aralık 2018 - Perşembe 13:36
 
Enerjide merkezileşmeye karşı yerelleşme...
Abdullah Ayan
abdullahayan@gmail.com
 
 

Ulus devleti bugüne kadar ayakta tutan dinamiklerin belki de en güçlüsü sayılan ve yönetici sınıf başta olmak üzere giderleri bir yana sosyal devleti zorunlu kılan harcamaların kaynağı olan vergi gelirleri olgusunun küreselleşme ile birlikte erozyona uğradığı bir gerçek…

 

Asıl dişe dokunur vergiyi ödemesi gerekenler, bir yandan ülke içinde tanınan çeşitli muafiyetler, bir yandan da sınır ötesi vergi cennetleri sayesinde mükellefiyetlerden kurtulurken, devlet harcamalarının yükü bu iki yola başvuramayanların sırtına yükleniyor.

 

Ülkelerin varlıklarını silip süpüren ve gelir dağılım pastasının neredeyse tamamına konan bir avuç sermaye sahibi onları koruyup kollayan gücün ayakta kalması için gereken harcamalarına bile yeterince katkı yapmıyor…

 

Bu sürdürülebilir bir durum değil.

 

Ya küreselleşmeyle hızlanan finans kapitalin ışık hızına yaklaşan ve her an bir yerden başka yere kanatlanıp uçmasını olanak sağlayan sisteme son verilecek, ya da ulus devletlerin krizi gittikçe ağırlaşan boyutlarıyla çökmelerine kadar sürecek yeni bir dönemin perdesini açacak…

 

Çoğumuz süreçleri mevcut duruma bakarak anlamaya çalıştığımız için, gelmekte olan önüne geçilemez dalganın dünyayı nasıl değiştireceğini tam olarak kavrayamıyoruz.

 

Bugün çoğu devlet, asıl vergi ödemesi gerekenlerden o paraları toplayamadığı için kümesten kaçamayan korumasız kazları gözlerine kestirmiş durumda. Gelin görün ki, yoluna yoluna o kazlarda da artık dişe dokunur tüy kalmadı.

 

Devleti yönetenler artık doğrudan vergiler yerine dolaylı vergilere yönelmekte…

 

ABD' nin bir döneme damgasını vuran ve gümrük duvarlarını ortadan kaldıran anlaşmaları gözden geçirip, örneğin Çin ile ticaret savaşlarına girişmesinin altında her ne kadar 'yerli üreticiyi koruma' gibi efsunlu gerekçeler öne sürülse de, ithalattan devletin daha fazla kaynak sağlaması yatıyor.

 

Fransa' da son günlerde boy gösteren 'Sarı Yelekliler' isyanının en önemli görünü gerekçesi akaryakıt zammı…

 

Macron hükümeti yeterince vergi toplayamadığı için veremediği hizmetleri karşılayacak ek kaynak derdine düştü. Yoksulların, umutsuzların sokağa dökülmesinde lokomotif görevini akaryakıt zammından en çok etkilenecek olan şoförlerin başı çekmesi de bundan…

 

Ülkemize bakalım…

 

Bugün Türkiye' de devletin topladığı vergilerin aslan payı dolaylı vergilerden karşılanmakta ve tüm hükümetler bu bozuk sistemi düzelteceklerini vaat etseler de her yıl bu oranlar azaltılacağına arttırılmakta. Örneğin 2017' de toplanan vergilerin içinde dolaylı vergilerin payı 67' yi aşmış durumda. Oysa aynı oran en çok şikayete maruz kaldığı 2000 yılında 59 idi.

 

Devlet 'çok kazanandan çok, az kazanandan az' vergi toplayamadığı için, herkesin aynı oranda vergi ödemesi anlamına gelen  kdv, ötv,gümrük vergileri vs gibi dolaylı vergilere yöneliyor.

 

Bindiğimiz arabadan o arabaya koyduğumuz yakıta, aldığımız cep telefonundan o telefonla yaptığımız her konuşmaya, tüttürülen sigaradan içilen içkinin her yudumuna kadar devlete hayatımızın her anında farkına varsak ta varmasak ta vergi ödeyip duruyoruz.

 

Devletin ademi merkeziyetçilikten uzaklaşmasının ve gittikçe merkezileşmesinin altındaki en önemli nedenlerin başında da aynı faktör etkili olmakta…

 

Kantarın topuzunu kaçıran bazı vergilere karşı kimi vatandaş kendi içkisini üretmeye kalkıyor, bulduğu tütünle sigarasını sarıp tüttürüyor.

 

Bu kişisel çözümler yanında yüksek vergiler akaryakıt kaçakçılığı gibi daha kurumsal suç örgütlerine ilham veriyor ama örneğin elektrikte her türlü özelleştirmeye rağmen merkezi bir otoriteye bağlısınız.

 

O merkezi otorite üretilen elektriğe dilediği oranda istediği kadar vergi koyar ve mevcut merkezi hükümetler yapıları, anlayışları gereği merkezileşmeye karşı alternatif çözümlere sıcak bakmaz.

 

Örneğin tek yerde üretilip, tek elden dağıtılacak nükleer enerjiye her türlü teşvik hatta üretimin yüksek fiyatlardan devletçe satın alınması gibi garantiler veriliyor da, bağımsız olarak kendi elektriklerini örneğin güneşten elde etmek isteyenlere aynı olanakların verildiğini söylemek mümkün mü?

 

Sorunun yanıtı şimdilik pek olumlu olmasa da, süreç uzun vadede en azından enerji üretiminin bağımsız hale geleceğini gösteriyor.

 

Bu alanda en çarpıcı gelişmelerden biri geçtiğimiz günlerde kasırga nedeniyle elektrik alt yapısı çöken Porto Riko' da gerçekleşmekte…

 

Porto Riko son yıllarda tahribatı gittikçe şiddetlenen kasırgalardan fazlasıyla etkilenen Karayiplerin ortasında korunaksız bir ada ülkesi..

 

Daha önceki kötü hava şartları nedeniyle iletişim sistemi çöken ülkenin imdadına bağlı olduğu ABD hükümeti değil, ABD' li Google şirketi yetişmiş ve ada üzerinde konuşlandırdığı balon sayesinde insanların iletişimini sağlamıştı.

 

2017' deki Maria kasırgası ise onlarca ölü yanında elektrik dağıtım şebekesini yerle bir etmekle kalmadı. Fosil yakıtlar bakımından dışa bağımlı olan ve enerji maliyetleri ABD' ye oranla iki kat pahalı olan ülke aylarca elektriksiz kaldı.

 

Diyaliz makinesine, solunum cihazına bağlı hastaların arasında jeneratörlerin de yetersiz kalması sonucu hayatını kaybedenler oldu.

 

Olumsuz tabloya karşı ilk harekete geçen Tesla şirketi oldu. Google' ın iletişime bulduğu acil çözüme benzer yolla Elon Musk' ın şirketi uçaklarla getirdiği güneş panellerini hastane ve itfaiye gibi yaşamsal önemi olan mekanlara yerleştirip, enerjiye kavuşmalarını sağladı.

 

Tesla ve benzeri kuruluşların rol model olduğu çözüm bugünlerde tüm ülkenin en geç 30 yıl içinde tamamıyla yenilenebilir enerjiye kavuşmasının önünü açacak gibi duruyor.

 

Ülke parlamentosu gelecekte yaşanması kaçınılmaz kötü hava koşullarından etkilenmeyecek ve dışa bağımlı olmayan, üstelik çevreyi kirletmeyen yenilenebilir enerji üretim programını hayata geçirmek için gerekli yasal düzenlemeleri yapmaya karar verdi.

 

Düzenlemeler hayata geçtiğinde; her ev kendi elektriğini üretmekle kalmayacak, sokaktan mahalleye büyüyen halka içinde mikro enerji hatlarıyla üretilen elektriği komşulardan başlayarak sokaklar birbirine aktaracak, elektrik birimi üzerinden birbirleriyle alış veriş benzeri takas yöntemine başvuracaklar.

 

Ve sistem yapısı gereği, hiçbir biçimde merkezi bir otoriteye bağımlı olmayacak. Petrole bağımlı araçların yakın zamanda elektrikle çalışır hale geleceğini de düşünürsek, özerk ve bağımsız enerji üretiminin aydınlatma vs. ile sınırlı kalmayacağını, yaşamın her alanında etkili olacağı yeni bir dönemin de habercisi olacağını söylemek mümkün…(Mersin Times)

 

 
Etiketler: Enerjide, merkezileşmeye, karşı, yerelleşme...,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Liman sahasının imara açılma girişimi şimdilik püskürtüldü..
Raylı sistemden metroya, maliyet hesapları…
Mersin raylı sistemi kaç yolcu taşıyacak?
Menderes' in Askeri kışlayı turizme kazandırma çabaları…
Taşucu' nun geleceği adına, Mersin Büyükşehir Meclisine düşen tarihi görev..
Mersin' deki Askeri Kışlanın Oyak arazisine dönüşüm öyküsü
Kışla arazisini kapsamayan Millet Bahçesi.. Ayağı eksik proje..
Taşucu' nda tersaneciler mi, çevreciler mi kazanacak?
Taşucu tersaneye mi, çevreci turizme mi kucak açacak?
Raylı sistemde bir nal tamam geriye 'üç nal, bir at' bulmamız kaldı..
Vaatler ve gerçekler.. Bir Havalimanı hikayesi -4-
Vaatler ve gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -3-
Vaatler ve gerçekler.. Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi -2-
Vaatler ve Gerçekler: Bir Çukurova Havalimanı hikâyesi…
Katılımcı demokrasiyi hayata geçirmek..
Çeşmeli-Taşucu otoyolu.. Mersin' in ihmal edilmişliği üzerine bir yılan hikâyesi…
Vaatler ve gerçekler… Mersin aktardığı vergiye karşı Ankara' dan ne alıyor?
Veriler ışığında Mersin metrosunun finans yükü, yapılabilirliği…
Raylı sistem mi, metro mu tartışmasının göz ardı ettiği gerçekler..
Hafif raylı sistem mi, metro mu? Toplu taşımada kafa ve kavram karışıklığı..
CHP' nin saydamlık manifestosu, Mersin' de ticari sır duvarına takıldı…
Manifestodaki şeffaflık, pratikteki 'sır'..
Uyumayan şehirler, ölüm uykusundaki Mersin'i uyandırmak için ne yapmalı?…
Uyumayan şehirler…
Mersinli bu kadar mı saf?…
Akkuyu Akdeniz' i daha da ısıtacak…
Mersin'i refaha ulaştıracak kontayner terminal projesi buharlaşırken..
Mersin Büyükşehir belediyesinin borçları, Meclisin denetim ısrarı…
Katılımcılık, sivil toplum, Kent Konseyi…
23 Haziran sonrası.. Nereye doğru?…
'Sahili temizlemeyin, ileride Millet bahçesi yapacağız' diyen akıl…
Bir helikopter hikayesi, Mersin' i bekleyen fatura…
Şeffaflık, hesap verebilirlik sözde olmaz, özde olur…
Erdoğan' ın kaybı sürüyor, İmamoğlu kazanacak…
Çamlıbel Deniz Parkı yeniden açılırken…
Huawei batı blokuna giren Truva atı mı?
ABD- Çin ticaret kavgası, Huawei meydan savaşına döner mi?
Çin-ABD ticaret savaşı, nereye doğru?
Küreselleşmede değişen dinamikler, ABD- Çin Ticaret Savaşı..
Kent konseyleri ne yapmalı, ne yapmamalı?
Kent Konseylerinin kente yük olma halleri…
Belediyeler ve ufak tefek dokunuşlar (kent içinde mavi bayraklı plajlar)…
Mersin' in ayağına gelen altın fırsat: Millet Bahçesi yapımının durdurulması…
Mersin Büyükşehir borç batağında…
Metro balon çıktı, onay hafif raylı sistem projesine verildi…
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin… (2)
Siyasetin bu iklimi, bu diliyle nereye doğru?
Mersin' i yeniden metro masallarıyla avutmayın…
Son yerel seçimler, metropolleri kaybeden AK Parti' nin büyük düşüşü…
31 Mart seçimleri ve değişen siyaset iklimi…
Yerelde katılımcı yönetim ve bütçe…
Kim kazandı, kim kaybetti?
89 gibi başladı, 94 gibi bitmesin…
Sandığa giderken..
Yeni Büyükşehir Başkanını bekleyen tablo ve Haciz gelen Belediye…
Projeler iyi de, para nerede?
Kapatılmayan kanalın, Hediye' nin kahreden öyküsü…
Teknoloji ve gazetecilik…
Mersini bekleyen fırsatlar, uyutulan projeler…
Mersin yeni Marmara olur mu?
Çin ve mütevazi bir köy öyküsü…
Çinli kahvecinin 'gerilla savaşı' …
Küresel kahveci Starbucks Çin' de…
Mersin uyutulurken, Gaziantep raylı sistemi nasıl hayata geçirdi?
Mersin' in kent içi ulaşım modeli arayışları, Gaziantep'in raylı sistem başarısı…
Yerel seçimler, Mersin' deki kaos ve olası sonuçları…
Kışla arazisi ve Müftü Deresini kapsamayan Millet Bahçesi topal projedir…
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
Yerel seçimler; Akdeniz' de kim ne yapar?
Adayları kim belirler? Yerel demokrasinin neresindeyiz?
2010'dan bugüne küresel marka trendleri ve değişen paradigma…
2010' dan bugüne Dünyanın en değerli markaları…(ABD'den Çin'e kayan eksen)
Dünyanın en değerli markaları…
Mersin' in yaşadığı en büyük afet…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Vahap Seçer' li CHP' nin durumu)
Yerel seçimlere doğru Mersin… (AKP-MHP ittifakı, Tuna' nın şansı)
2019' a girerken Mersin' in yatırım envanterine bakış…
Fadime Taner hocamın anısına...
Çukurova Havalimanı bir alandan ibaret değil ki..
Küreselleşme sevdasından küreselleşme karşıtlığına…
Ulus devletleri besleyen finans kapitalin yeni evresi…
CHP, Mersin Büyükşehir' i nasıl kazanır?
Mersin' de Büyükşehir tablosu şimdiden netleşirken…
Mersin'i kurtaracak (!) yatırım geliyor…
Şeffaflık masalı ve gerçekler..
Nasıl bir Başkanlık, nasıl bir Başkan!..
MESBAŞ Sayıştay raporu; bir kuzudan kırk post çıkarma halleri…
Mersin' de yerel seçim beş parti arasında mı geçecek?
Hükümet Konağı sadece konak değildi ki…
Enflasyon belası, sorunun temeli…
Sanırım o şansımız da yok artık…
AK Parti-MHP yerel ittifakı Mersin özelinde neden tıkandı?
AK Parti-MHP ittifakını Mersin düğümü bitirecek…
Mersin' in bölgesel dengeleri, yerel ittifak denklemleri …
Mersin özelinde yerel ittifaklar…
Bahçeli' nin yerel seçim hamleleri…
İttifak hikayeleri, geçmiş deneyimler…
İyi Parti' nin Mersin Büyükşehir' i alma iddiası…
CHP' nin Yerel ittifak denklemleri ve Mersin…
Yerel seçimlere doğru Mersin.. (Kocamaz faktörü ve MHP)
Yerel seçime doğru Mersin ve CHP…
Yerel seçimler öncesi Mersin (AKP- MHP cephesi)…
Yerel seçimlere doğru Mersin…
Zindanlardan devlet başkanlığına, vatan hainliğinden Nobel barış ödülüne…
Krizi fırsata çeviren ülke…
Güney Kore, krizlerden dersler çıkarmak…
Amazon' un önlenemez yükselişi…
Trump- Bezos kavgası… Amazon üzerinden Washington Post' u çökertme girişimleri…
Telgraftan Twitter' e değişen dünya..
CHP' nin vakitsiz yeni yol arayışları…
Çevre düşmanı projelere karşı, yerel demokrasinin önemi…
Küreselleşmeye karşı yerelleşme…
Pompeipolis' in, Soli' nin dinmeyen feryadı…
24 Haziran seçimleri… Kim kazandı, kim kaybetti?
Erdoğan kaybediyor…
Çeşitli özel ve kamu hastaneleriyle şehir Hastanelerinin maliyet karşılaştırması…
Nicelikten niteliğe doğru yargı ve adalet…
Yeni seçimler, eski yöntemler…
Partiler de ölür…
Dünden bugüne Akkuyu nükleer projesi…
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Özlü Sözler
Herkesin bakmadığı yönden bak dünyaya…


Mevlana
Bir Hadis
İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.


Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı